روش‌شناسی و شفافیت داده‌ها

هر کالا بسته به دسته‌اش از ارزان‌ترین منبعِ قابل‌استناد که تاریخچه دارد تغذیه می‌شود. منابع در چند سطح اعتبار دسته‌بندی شده‌اند:

• رسمی / دولتی: بانک مرکزی، مرکز آمار، بورس کالا، نیما، سازمان حمایت، گمرک، وزارت جهاد کشاورزی.
• آرشیو تاریخی قوی: شبکه طلا و ارز (TGJU) — طلا، سکه، ارز، فلزات و نفت جهانی با تاریخچه چنددهه‌ای.
• مقایسه‌ای / خرده‌فروشی: ترب، ایمالز، دیجی‌کالا، باسلام — قیمت واقعی بازار و خرده‌فروشی.
• آرشیو پشتیبان: آرشیو اینترنت (Wayback) — برای منابعی که تاریخچه ندارند.

برای هر کالا در هر روز، قیمت‌های منابعِ بازار (غیررسمی) به این صورت به یک قیمت مرجع تبدیل می‌شوند:

1. نرمال‌سازی واحد و ارز (تبدیل به واحد پایه و معادل دلاری با نرخ روز).
2. حذف داده‌های پرت با روش انحراف مطلق از میانه (MAD) تا یک قیمت اشتباه شاخص را جابه‌جا نکند.
3. میانه‌ی وزنی بر اساس اعتبار هر منبع — منبع معتبرتر وزن بیشتری دارد.

میانه (نه میانگین) انتخاب شده تا در برابر یک داده‌ی خراب مقاوم باشد.

در اقتصاد دستوری ایران، قیمت‌های رسمی/مصوب معمولاً پایین‌تر از بازار آزاد هستند. به همین دلیل ما این دو را هرگز با هم ادغام نمی‌کنیم:

• قیمت بازار، خط اصلی و سرتیتر.
• هر منبع رسمی، خط جداگانه و قابل‌مقایسه.

فاصله‌ی بین این دو (شکاف بازار و نرخ دولتی) خودش یک سیگنال مهم است و در صفحه‌ی هر کالا نمایش داده می‌شود.

تاریخچه‌ی بلندمدت از آرشیو منابع بازسازی می‌شود. وقتی برای ماهی داده‌ی واقعی موجود نباشد، با درون‌یابی خطی تخمین زده می‌شود و همیشه به‌صورت «تخمینی» علامت‌گذاری و در نمودار به‌شکل متفاوت (خط‌چین) نمایش داده می‌شود. ما هیچ‌گاه داده‌ی تخمینی را به‌جای داده‌ی واقعی جا نمی‌زنیم. درصد پوشش داده‌ی واقعی روی صفحه‌ی هر کالا نشان داده می‌شود.

این منابع علاوه بر قیمت، داده‌ی زمینه‌ای قابل‌استناد ارائه می‌دهند که در کنار قیمت بازار نمایش داده می‌شود:

• مرکز آمار: شاخص قیمت رسمی (CPI/PPI) و تورم رسمی هر گروه — معیار مقایسه با شاخص بازار ما.
• بورس کالا: قیمت معامله‌ی واقعی و حجم معاملات.
• گمرک: ارزش و مقدار واردات/صادرات و قیمت ضمنی واردات (ارزش ÷ مقدار).